تبليغاتX
مدیریت علوی در رفتار حسینی
ويزگي هاي حکومت امام مهدي (عج)
  نام و نام خانوادگی : شهين رازجو
  موضوعات : - - -  
  استاد راهنما : ابوترابي محمود 
  استاد مشاور :  
  استاد داور  : مراد عباسي گلمايي 
  چکیده  چكيده:

الحمد لله ربِّ العالمين و صلّي الله علي سيّدنا وحبيب الهنا محمّد و اله اجمعين للطّيبين الطاهرين سَّيما بقيّة الله المنتظر ارواحنا فداه.
به حول و قوّه ي الهي و ياري آقا امام زمان(عج) پس از پايان دروس دوره عمومي (سطح2) موفق به نوشتن اين پايان نامه گرديدم.
در اين تحقيق سعي شده است، عصر درخشان حكومت امام مهدي(ع) به طور اجمال توضيح داده شود، تحقيق داراي شش فصل مي باشد، فصل نخست به بحث هاي مقدماتي و مفهوم شناسي اختصاص دارد و شامل تعريف اصطلاحي و معناي لغوي حكومت، و همچنين معرفي مختصري از امام زمان(ع) ، و توضيح ضرورت وجود حكومت مي باشد.
در فصل دوم ويژگي هاي تربيتي و فرهنگي حكومت توضيح داده شده است،‌ عناوين اين فصل عبارتند از: دين رسمي و قانون اساسي حكومت، آموزش قرآن، تحوّل در مساجد، و رشد و شكوفايي علمي و اخلاقي. در اين فصل با تمسّك به آيات و روايات، بيان شده كه در دوران با شكوه امام عصر(عج) تنها دين حاكم بر همه جهان، دين اسلام مي باشد، و قرآن بر همه مردم حكومت خواهد كرد، تمام قوانين و موازين حكومتي بر اساس احكام واقعي قرآن تنظيم مي گردد، آموزش قرآن در بين مردم رونق مي گيرد، مساجد تخريب و تعمير مي گردند، و تحوّلي عظيم در ديدگاه ها و تفاسير ايجاد مي شود، مردم از نظر علمي و اخلاقي رشدي چشمگير مي نمايند، عداوت، كينه، و حسد از دلها رخت بر مي بندد و در ميان مردم دوستي و صداقت برقرار مي گردد.
در فصل سوم به ويژگي هاي سياسي حكومت پرداخته ايم، و توضيح داده ايم كه حكومت مهدي موعود(ع) همان حكومتي است كه خداوند در قرآن كريم، به بندگان صالح و مستضعف خويش مژده و بشارت برقراري آن را داده است.
همچنين بيان شده، كه اين حكومت يك حاكميت جهاني خواهد بود و مرزهاي جغرافيايي نخواهد داشت، و فرماندهان و كارگزاران آن افراد با تقوي و خالصي هستند كه تمام قدرت و امكانات خويش را در جهت خدمت به اسلام و مردم به كار مي برند، در آخر فصل بيان شده است، كه طبق احاديث، كوفه پايتخت و مركز حكومت جهاني مي باشد.
فصل چهارم به ويژگي هاي اجتماعي حكومت اختصاص دارد، در اين فصل به چگونگي نابودي ظلم و ظالم و همچنين برقراري قسط و عدل به دست مبارك و پر قدرت صاحب الامر ( عج ) پرداخته ايم و بيلن كرده كرده ايم كه در دوران حكومت آن حضرت هرگونه بي عدالتي و ظلم و جور ريشه كن مي شود، و عدالت و مساوات در همه ي سطوح جامعه برقرار مي گردد، هيچ احدي حق تجاوز به حقوق ديگران را نخواهد داشت، و در نتيجه همه ي مردم آزاد هستند از حقوق خويش دفاع كنند و نگذارند كسي حق آنها را پايمال نمايد، و امنيت بر همه ي جامعه حكمفرما مي گردد، تا حدّي كه حتي حيوانات و درّندگان نيز به حقوق يكديگر تجاوز نمي كنند و هيچ موجودي را مورد اذيت قرار نمي دهند.
در فصل پنجم ويژگي هاي اقتصادي حكومت توضيح داده شده است، و شرح داده شده كه در آن دورانِ بي نظير، اقتصاد رئنق چشمگيري پييدا مي كند، و آن حضرت با وضع قوانين سالم اقتصادي و نابودي سرمايه داران و جبّاران، فقر را ريشه كن مي نمايد، و به سبب نزديكي قلوب مؤمنين به يكديگر و برقراري عدالت، و از آن مهمتر به سبب وجود و حضور امام زمان ( ع ) در بين مردم، خداوند باران رحمت خويش را بر سر مردم مي بارد، و انواع نعمت ها را از زير و روي زمين به سوي مردم مي فرستد، و كشاورزي رونقي عجيب مي يابد، زمين معادن و گنجهاي خود را آشكار مي سازد و با پيشرفت علوم و صنايع، به بهترين وجه از معادن و ذخاير ارضي استفاده مي شود، همه جا آباد مي گردد و شهر ها توسعه و رونق مي يابند، و ديگر از بيكاري و فقر خبري نخواهد بود.
به علت حضورِ وجود مباركِ امام مهدي(ع) در بين مردم، و همچنين رشد اخلاقي و علمي و رعايت بهداشت، عمر ها طولاني و پر بركت مي گردد، مريضي از تن آدميان رخت برمي بندد.
در فصل ششم كه آخرين فصل اين تحقيق مي باشد، به طور اجمال، به ويژگي هاي اخلاقي حاكم حكومت امام عصر(عج) پرداخته ايم، در اين فصل به سيره و روش آن حضرت، كه همان راه و روش جدّ بزرگوارشان محمد مصطفي(ص) است، اشاره شده و توضيح داده ايم كه آن حضرت، دين را از زوائد و بدعتهايي كه در آن وارد شده پاك مي سازد، و دوباره اسلام واقعي را كه دين اصيل پيامبر اكرم (ص) است، برقرار خواهد ساخت، همچنين در اين فصل از زهد و بي توجهي آن حضرت به دنيا و ظواهر آن سخن به ميان آمده است، و چگونگي جود و بخشش بي نظير آن ذخيره ي الهي، توضيح داده شده است. و بيان شده كه آن حضرت آن قدر بي حساب به نيازمندان عطا مي كند، كه همه ي مردم بي نياز و غني مي شوند.
از علم امام(ع) سخن به ميان آمده، و اينكه همه ي كمالات و علوم الهي در وجود مبارك آن حضرت جمع مي باشند، و آن حضرت عين عدل، وعدالت واقعي هستند، و به عدالت معصوميتشان به حق حكم مي كنند، و در قضاوتشان هيچ گونه خطا و حق كشي وجود ندارد.
و در پايان به طور خلاصه نتايج اين تحقيق را توضيح داده ايم.
 
  فهرست مطالب :  فـهـرسـت مـطـالـب:

مقدمه
تقدير و تشكر
كليات تحقيق

فصل اول :
مفهوم شناسي و بحثهاي مقدماتي
معناي لغوي و اصطلاحي حكومت
معرفي شناسنامه اي امام زمان (ع)
ضرورت حكومت
ضرورت حكومت از ديدگاه قرآن
ضرورت حكومت از ديدگاه روايت

فصل دوم :
ويژگي هاي تربيتي و فرهنگي حكومت امام مهدي (ع)اسلام دين رسمي
وضع قانون اساسي و بدعت زدايي
آموزش قرآن
تحول در مساجد
رشد و شكوفايي عقول و علوم
رشد و شكوفايي اخلاق

فصل سوم :
ويژگي هاي سياسي حكومت امام مهدي (ع)
حكومت مهدي (ع)، حكومت صالحان
حكومت مهدي (ع)، حكومت مستضعفان
حكومت مهدي (ع)، حاكميت جهاني
فرماندهان و كارگزاران حكومتي
پايتخت حكومت

فصل چهارم :ويژگي هاي اجتماعي حكومت امام مهدي (ع)
حكومت مهدي (ع)، مرگ ظلم و ظالم
حكومت مهدي (ع)، حاكميت عدالت
مساوات
امنيت و آزادي

فصل پنجم :
ويژگي هاي اقتصادي حكومت امام مهدي (ع)
رفاه و رونق اقتصادي
رونق كشاورزي
رونق صنايع و معادن
عمران و آبادي
بهداشت و سلامت

فصل ششم :
ويژگي هاي حاكم حكومت جهاني
سيره و روش امام مهدي (ع)
زهد امام (ع)
جود و بخشش امام (ع)
علم امام (ع)
عدل امام (ع)
قضاوت امام (ع)

خاتمه
نتايج تحقيق
پيشنهادات
فهرست منابع
الگوهاي رفتار علوي
  نام و نام خانوادگی : زهرا سبزه اي
  موضوعات : الگو - تربيت - امام علي (ع) -  
  استاد راهنما : ابوترابي محمود 
  استاد مشاور :  
  استاد داور  : حسن محمدي 
  چکیده  چكيده:


با توجه به اين مطلب كه هر انساني در طول زندگي براي آنكه راه سعادت را بپيمايد احتياج به الگويي مناسب دارد. كاملترين و بهترين الگوها وجود مقدس بزرگان ديني ما است. كه خود نورهايي هستند تا ما را از ظلمت و تاريكي غفلت و گمراهي به سرمنزل مقصود رهنمون شوند و ما نيز در بين اين انوار قدسي سر تسليم بر در خانهء امام متقين حضرت علي (ع) فرود مي آوريم و به ايشان تأسي مي جوييم تا ان شاءالله در راستاي راهنمائي هاي ايشان فاتح قله هاي سعادت در هر دو جهان باشيم.
به همين منظور مصمم به ارائه چنين تحقيقي شدم و سعي كردم در اين تحقيق به بررسي الگوهاي رفتاري حضرت علي (ع) بپردازم. هرچند كه بنده هرگز نمي توانم با زبان الكن خود حتي گوشه اي از رفتارهاي آن شخصيت بزرگ را بيان كنم؛ اما اگر نتوان درياي وجود مهربانش را به تصوير كشيد به قدر تشنگي بايد چشيد. نتيجتا اين رسالهء تحقيقي در سه فصل همراه بامباحث مقدماتي تحقيق تنظيم شد كه به شرح ذيل مي باشد.

فصل اول: كه به مباحث و مفاهيم عامه مي پردازد، شامل مفاهيم لغوي و اصطلاحي الگو و رفتار و اهميت الگوگرايي و معرفي اجمالي شخصيت حضرت علي (ع) مي باشد.

فصل دوم: به بررسي الگوهاي فردي رفتار علوي مي پردازد. البته ابعاد رفتار فردي حضرت علي (ع) بسيار زياد و زيباست كه در چند صفحه نمي توان گنجاند. بنابراين ما سعي كرديم گوشه اي از رفتارهاي حضرت را اشاره وار بيان كنيم كه شامل موارد زير مي باشد:
1- اخلاص و بندگي
حقيقت اخلاص در قرآن
اخلاص و بندگي در سيرهء علوي
2- ورع و تقوا
تقوي در قرآن
جايگاه تقوي در سيرهء علوي
3- شجاعت و جوانمردي
4- صبر و بردباري و گذشت
5- تواضع و فروتني
6- ايثار و فداكاري
7- عدالت و انصاف
8- علم و دانش

و اما فصل سوم: كه به الگوهاي اجتماعي حضرت علي (ع) مي پردازد و اين بعد از رفتار حضرت نيز بسيار گسترده است ولي ما ناچارا‌ به بعضي از ‌‌‌‌‌موارد آن اشاره كرديم كه متشكل است از گفتارهاي زير:
1- رهبري و امامت
2- تلاشهاي حضرت در زمينه هاي فرهنگي
3- تلاشهاي حضرت در عرصه هاي اقتصادي
4- تلاشهاي حضرت در عرصه هاي اجتماعي
5- ياري محرومان ومستمندان

و در پايان با ارائهء يك نتيجه گيري كلي و فهرست منابع تحقيق را به اتمام رساندم. باشد كه حضرت (ع) با كرامت والايشان از بندهء حقير پذيرا باشند.
 
  فهرست مطالب :  فهرست مطالب:


كليات تحقيق
تبيين موضوع ( بيان مسئله)
پيشينهء موضوع (سابقهء پژوهشي)
اهميت و ضرورت تحقيق
روش تحقيق
محدوديت ها و مشكلات تحقيق
مراحل تحقيق
پرسشهاي تحقيق

فصل اول: مفاهيم و مباحث مقدماتي
گفتار اول: مفهوم الگو
بند اول: از جهت لغوي
بند دوم: از جهت اصطلاحي
گفتار دوم: مفهوم رفتار
بند اول : از جهت لغوب
بند دوم: از جهت اصطلاحي
گفتار سوم: اهميت الگوگرايي
گفتار چهارم: معرفي اجمالي شخصيت حضرت علي (ع)
ولادت
پدر
مادر
نام گذاري
پرورش در دامان پيامبر اسلام (ص)
حضرت علي (ع) همراه پيامبر (ص) در غار حرا
نخستين كسي كه اسلام آورد
همدوش پيامبر (ص) در جبهه هاي جنگ و مبارزه با دشمنان
بيست و پنج سال سكوت، در چشمان خار و در گلو استخوان

فصل دوم: الگوهاي فردي رفتار علوي
گفتار اول: اخلاص و بندگي
بند اول: حقيقت اخلاص در قرآن
بند دوم: اخلاص و بندگي در سيرهء علوي
گفتار دوم: ورع و تقوي
تقوا چيست؟
بند اول: تقوي در قرآن
بند دوم: جايگاه تقوي در سيرهء علوي
تقوي در كلام و گفتار علوي
جايگاه تقوي در رفتار علوي
نان خشك جوين
خاطر آسوده
گفتار سوم: شجاعت و جوانمردي
گفتار چهارم: صبر، بردباري و گذشت
گفتار پنجم: تواضع و فروتني
گفتار ششم: ايثار و فداكاري
ليلة المبيت
هل أتي
گره گشاي مؤمنان
گفتار هفتم: عدالت و انصاف
امام علي (ع) قرين عدالت
گفتار هشتم: علم و دانش

فصل سوم: الگوهاي اجتماعي رفتار علوي
گفتار اول: رهبري و امامت
بند اول: صراحت در گفتار
بند دوم: اجراي عدالت اقتصادي
بند يوم: دفاع ار حق و حقوق مردم
بند چهارم: تلاش در محو انحرافات ديني
بند پنجم: نظارت بر كارهاي كارگزاران خود
بند ششم: ساده زيستي و دوري ار تجمل گرائي
گفتار دوم: تلاشهاي حضرت در زمينه هاي فرهنگي
يادآوري به زبير
پاسخ به سؤالات
تلاش در آگاهي دادن به مردم
گفتار سوم: تلاشهاي حضرت (ع) در عرصه هاي اقتصادي
گفتار چهارم: تلاشهاي حضرت (ع) در عرصه هاي اجتماعي
گفتار پنحم: ياري محرومان و مستمندان

خاتمه
فهرست منابع
 
+ نوشته شده در یکشنبه 1384/08/29ساعت 3:36 بعد از ظهر توسط سید حسين علوی |

 
 

 

ماليات يا خمس؟

تحقيقي بر وجوب پرداخت خمس و ماليات در حكومت اسلامي

 

 

 

رابطه ماليات حكومتي با خمس و زكات در نظام حكومت اسلامي

ماليات در هر نظام حكومتي نقش اول و اساسي را ايفا مي كند و به طور كلي حكومت بر بال ثروت قادر به حركت و ادامه حيات مي باشد. از اين رو گفته اند: «و قوام الدوله بالمال؛ پايه استواري دولت بر گرده مال نهاده شده است.»

 

اين به خاطر اين است كه دولت، بايد مجموعه امكاناتي در جهات مختلف مبذول دارد و بدون بودجه لازم، اين امكانات فراهم نمي شود. دولت بايد در ابعاد مختلف كه تأمين مصالح امت به آن بستگي دارد، بذل مساعي كند تا بتواند با فراهم شدن امكانات و تأمين مصالح عمومي، به آن امت حكومت كند. و اگر در تأمين اين مصالح يا برخي از آن كوتاه آيد يا ناتوان باشد؛ شايستگي خود را از دست مي دهد و بي گمان چنين حكومتي پايدار نبوده و در پرتگاه سقوط قرار مي گيرد. پايه هاي دولت بايد از هر نظر مستحكم و استوار باشد، چه در بعد فرهنگ، چه در بعد اقتصاد و رفاه عمومي و عدالت اقتصادي و اجتماعي، چه در بعد امنيت اجتماعي و فرد و سياست داخلي و خارجي. همچنين دولت بايد در فراهم آوردن امكانات متناسب با ابعاد ياد شده توانا و كارآمد باشد. البته فراهم شدن امكانات و نيرو در هر يك از اين ابعاد به ميزان بودجه متناسب بستگي دارد. از اين رو گفته اند:

 

«المال طاقه يمكن تبديلها الي أي طاقه شئت»

ثروت نيرويي است كه قابل تبديل به هر نيروي كه بخواهي مي باشد

 

از اين رو بايد دولت بكوشد تا بودجه لازم را در اختيار داشته باشد.

 

تأمين اين بودجه راهبردها و راهكارهاي مشروع دارد كه حكومت هاي عادل بايد از همان مسير آن را تأمين كنند.

 

ثروتهاي طبيعي كه بيشتر آن از «انفال» محسوب مي شود و نيز ثروتهاي اكتسابي كه از راه سرمايه گذاري دولت در تجارت، صنعت و كشت در سطح گسترده به دست مي آيد و نيز خراج و مقاسمه كه از طريق قرار داد با كشاورزان بر روي زمينهاي انفال و مفتوح العنوه تحصيل مي گردد و افزون بر آن، بخشي از پرداخت زكاتها كه با عنوان «في سبيل الله» مطرح است، در رابطه با تأمين همين بودجه مورد نياز حكومتي است. ولي خمس ارباح مكاسب ـ چنان كه خواهيم گفت ـ به طور كامل در اختيار مقام معظم رهبري قرار مي گيرد تا بودجه لازم در جهت شئون رهبري را تأمين كند و از اختيار دولت ـ كه تأمين مصالح عمومي را بر عهده دارد ـ بيرون است.

 

ماليات در راستاي تأمين بودجه لازم، براي رفع نيازهاي حكومتي وضع شده و بنابر برداشت ما از قرآن كريم و سيره ائمه اطهار (عليهم السلام) وضع ماليات از جانب دولت و وجوب پرداخت آن از جانب ملت يك حكم اولي اسلامي محسوب مي شود و اين وراي پرداخت وجوبي زكات و خمس و ساير وجوه شرعي يك واجب شرعي و مستقل به حساب مي آيد.

 

ماليات يكي از اساسي ترين منابع مالي بيشتر كشورهاست كه به گونه مستقيم يا غير مستقيم بردرآمدها نهاده مي شود و توان اجرايي دولت از همين راه تأمين مي گردد. البته مالياتها و نوع و موارد آن، بر حسب تشخيص كارشناسان در هر كشور متفاوت است و همچنين اندازه و محدوده آن بر اساس نياز و برخي پيش آمدها تفاوت مي كند و نمي توان آن را در همه جا و هميشه يكسان و يكنواخت پنداشت.

 

در اسلام، براي نخستين بار ماليات در مورد جهاد تشريع شد تا مردم خود بودجه مورد نياز جنگ و جهاد را به طور كامل تأمين كنند به سخن ديگر هر كس به اندازه توانايي خود، از انفال مالي در اين باره دريغ نكند.

 

در آيه كريمه: «و انفقوا في سبيل الله و لاتلقوا بأيديكم الي التهلكه» به همين جهت اشارت دارد. مصداق «في سبيل الله» بر حسب نزول آيه، جهاد در راه خداست كه بايستي مسلمانان در اين راه از انفاق (بخشيدن ثروت تا رفع نياز جهاد) دريغ نورزند؛ زيرا كوتاهي در اين باره موجب سستي پايه هاي نظام اسلامي و چه بسا فروريختن آن مي گردد در اين صورت زيان آن به خود مسلمانان بازمي گردد و بدين سان خود وسيله نابودي خويشتن خواهند بود.

 

تفسير «سبيل الله» به «جهاد» از باب تفسير تطبيقي است و گرنه اختصاص به آن ندارد و مقصود، اصل نظام اسلامي حاكم است كه بايد در تثبيت و تحكم پايه هاي آن كوشيد و امروز كه تثبيت پايه هاي نظام اسلامي حاكم بر فراهم شدن امكانات لازم در تماس زمينه ها ضرورت دارد تأمين بودجه لازم در سطحي گسترده تر مورد نياز است كه در صورت كمبود ديگر منابع مردم بايد بر حسب امكانات خود اين كمبودها را جبران كنند كه با تشخيص كارشناسان، چند و چون آن تعيين مي گردد. و اين يك واجب شرعي است و كوتاهي يا فرار از آن، كوتاهي از حوزه وظيفه شرعي تلقي مي شود.

 

آيات وجوب انفاق في سبيل الله كه منبع اصلي اين وظيفه شرعي است، آن را يك حكم اولي و ذاتي به شمار مي آورد مانند ديگر احكام شرعي كه با عنوان ذاتي از كتاب و سنت استنباط شده است.

 

بدين سان تفاوت ماليات و ديگر واجبات مالي كه مقدار و نصاب و شرايط وجوب و موارد مصرف آن در متن دليل مشخص شده است در اين است كه: اصل لزوم پرداخت و اندازه و موارد آن به مقدار نياز دولت بستگي دارد. از اين رو و درباره فريضه ماليات در آيات قرآن كريم تنها به اصل تكليف تصريح شده و از شرايط و موارد و ديگر شئون آن، سخني به بيان نيامده است و دولت اسلامي بر حسب نياز آن را تعيين مي كند.

 

شايد نخستين كسي كه در اسلام ماليات مستقيم را وضع نمود؛ اميرالمؤمنين علي (عليه السلام) باشد.

 

ثقه الاسلام كليني به سند صحيح روايت كرده است:

«وضع اميرالمؤمنين (عليه السلام) علي الخيل العتاق الراعيه في كل فرس في عام دينارين و جعل علي البراذين ديناراً‌»1  

بر هر اسب سواري بيابان چرا در سال دو دينار و اسب باركش يك دينار وضع فرمود.

 

همچنين امام جواد (عليه السلام) در سال 220 هـ. بر طلا و نقره در دست مردم، ماليات وضع فرمود، كه پنج يك آن را بپردازند. و اين افزون بر خمس كه مخصوص ارباح مكاسب و افزون بر زكات كه مخصوص رسيدن به حد نصاب است مي باشد.

 

خمس از جمله مالياتهاي اسلامي است كه اصل آن به وسيله قرآن كريم، روايات شريف و اجماع ثابت شده است و تنها در موارد آن ميان مذاهب گوناگون اختلاف نظر وجود دارد. يكي از آن موارد «خمس بر سود مكاسب» است كه فقهاي شيعه به طور اجمال آن را قبول داشته در حالي كه فقهاي اهل سنت آن را نمي پذيرند.

ديدگاههاي مختلفي در اين رابطه (چگونگي تشريع خمس) وجود دارد برخي گفته اند: اين خمس از ابتدا ثابت بوده است و عده اي نيز برآنند كه تشريع آن از جانب امامان معصوم (عليهم السلام) بوده است؛ زيرا معتقدند آنان حداقل در زمينه مسايل مالي، حق قانون گذاري دارند و نيز گفته شده است كه ائمه (عليهم السلام) اين خمس را مي گرفته اند زيرا اموال مردم با حق آنان مخلوط شده بود، كه در اين صورت اين خمس يكي از مصاديق تخميس مال مختلط به حرام مي باشد.

 

بعضي نيز گفته اند: وضع چنين خمسي از جهت ولايت حاكم شرع مي باشد به خصوص وقتي ائمه (عليهم السلام) دريافتند كه حقوق و اموال اختصاصي آنان به موارد ديگري منتقل شده، يعني توسط ديگران غصب شده است.

 

صرف نظر از ترجيح دادن اين ديدگاهها آنچه در اينجا براي ما اهميت دارد آن است كه متولي و مسئول جمع آوري خمس كيست؟

 

ظاهر مجموع رواياتي كه درباره مطلق خمس و همچنين احاديثي كه در مورد «خمس بر سود مكاسب» وارد شده اين است كه خمس، مالياتي است كه بايد به والي امر و حاكم شرع پرداخت شود. بلكه اين مسأله در اين قسم از خمس (ارباح مكاسب) روشن تر از ساير موارد است، زيرا اين احتمال وجود دارد كه گروههاي سه گانه از بني هاشم (فقيران، يتيمان و درراه ماندگان ) به مقتضاي آيه شريفه (انما غنمتم من شئ ...) 1 به طور مستقيم استحقاق دريافت خمس را داشته باشند. گرچه نظر راجح در آنها نيز آن است كه كل خمس به امام (عليه السلام)  داده شود و ايشان «سهم امام» را بر اساس مصالح عمومي مصرف نموده و «سهم سادات» را نيز در بهبود بخشيدن به وضع زندگي نيازمندان بني هاشم تا حد بي نيازي، مصرف نموده و بقيه آن را نيز در مصالح عمومي صرف نمايد. اين، آن چيزي است كه از متون نصوص به نظر مي رسد و از نظر امام خميني (ره) مسأله 1834، خمس را بايد دو قسمت كنند: يك قسمت آن سهم سادات است، بنا بر اقوي بايد با اذن مجتهد جامع الشرايط به سيد فقير، يا سيد يتيم يا سيدي كه در سفر درمانده بدهند و نصف ديگر آن سهم امام (عليه السلام)  است كه در اين زمان بايد به مجتهد جامع الشرايط بدهند يا به مصرفي كه او اجازه مي دهد برسانند. ولي اگر انسان بخواهد سهم امام را به مجتهدي كه از او تقليد نمي كند بدهد، در صورتي به او اذن داده مي شود كه بداند آن مجتهد و مجتهدي كه از او تقليد مي كند، سهم امام را به يك طور مصرف مي كنند. 2

 

 

آيا خمس امتياز اقتصادي براي سادات است؟

برخي به موضوع خمس كه مي رسند مي گويند چرا نيمي از اين منبع عظيم بايد به سادات اختصاص پيدا كند؟ دليل اين امتياز اقتصادي چيست؟

 

در پاسخ به اين اشكال بايد گفت كه توجه به دو نكته روشن مي نمايد كه برخوردار بودن سادات از خمس هيچ گونه امتياز اقتصادي براي آنها در برندارد:

 

استفاده سادات مشروط به فقر است، لذا افرادي كه امكانات مالي براي اداره زندگي سالانه خود داشته و يا قادر بركار باشند؛ حق دريافت خمس ندارند كه متون روايات نيز بر آن دلالت دارد.

 

از طرف ديگر اين چنين نيست كه براي سادات فقير هيچ گونه محدوديتي وجود نداشته باشد. همان طور كه ذكر شد، آنچه براي آنها مطرح است، تأمين نياز سال مي باشد. چنانچه در روايات آمده است «يقسم بينهم ... ما يستغنون في سنتهم» امام به مقدار نياز سال، بين آنان تقسيم مي كند.و سپس آمده است اگر زايدي دارد متعلق به خود اوست؛ يعني به همان منبع مالي امامت برمي گردد كه طبق مصلحت انديشي او بايد صرف احتياجات حكومتي و مصالح جامعه شود.

 

 

نتيجه اينكه:

اين چنين نيست كه حتماً نيمي از خمس بايد در اختيار سادات قرار گيرد؛ بلكه همان طور كه ذكر شد «خمس» منبعي است متعلق به مقام امامت و يا به عبارت ديگر بودجه اي است حكومتي، يكي از مصارف خاصي كه براي اين بودجه تعيين شده است «سادات» هستند اما نه همه بلكه فقراي از آنها، آن هم در حد رفع فقر. بنابراين هيچ گونه امتياز اقتصادي براي سادات وجود ندارد.

 

دانشمندي

شميم نرجس/ 20


پي نوشت ها:

1.   سوره انفال، آيه 41.

2.   توضيح المسائل امام خميني (ره)، ص 203 ( مصرف خمس )

3.   عبداللهي، محمود؛ مبناي فقهي اقتصاد اسلامي.

 

منابع:

1.   يوسفي، احمد علي؛ نظام مالي اسلام ( رابطه خمس با مالياتهاي حكومتي )

2.   عاملي، حر؛ وسائل الشيعه، ج 6، باب 16، حديث يك.

3.   تسخيري، محمد علي؛ نظام مالي اسلام.

 

 

معارف
پیک سلامتی
پژوهشی
زن و خانواده
آموزشی
ادبی
صفحه اصلی
قرآن
عترت
بهشت اندیشه علوی
احکام
عقائد
گلچین مباحث
متن قرآن با ترجمه
تفسیر
شرح خطبه حضرت زهرا
پرسش وپاسخ
مراجع
تفکیک موضوعی
سلامت جسم
سلامت روان
مقالات
پذیرش مقالات
پایان نامه ها
ارتباط با اساتید
طلاب غیر ایرانی
همسر شایسته
مادر نمونه
بانوان و دختران
رایانه
آشپزی
نکات خانه داری
لطایف
متن ادبی
شقایق ها
+ نوشته شده در یکشنبه 1384/08/29ساعت 3:20 بعد از ظهر توسط سید حسين علوی |

پرتوى از سيره و سيماى امام حسن عسكرى علیه السلام

   امام حسن عسكرى، فرزند امام هادى(علیه السلام)، در روز هشتم ربيع الثّانى يا 24 ربيع الاوّل سال 232 هجرى قمرى در مدينه به دنيا آمد.

 نام مادر گرامى آن حضرت را، سوسن و بعضى «سليل» و «حُدَيْث» نيز گفته اند. او در هشتم ربيع الاوّل سال 260 هجرى قمرى با توطئه معتمد خليفه عبّاسى در شهر سامرّا، در 28 سالگى به شهادت رسيد.

   آن حضرت بعد از شهادت پدر بزرگوارش در 22 سالگى به مقام امامت رسيد. برنامه و مواضع او به عنوان مرجع فكرى شيعيان قلمداد گرديد و مصالح عقيدتى و اجتماعى آنان را كاملاً مراعات ميكرد. در عصر آن حضرت، دشوارى ها و گرفتارى هايى پيش آمد كه از قدرت عبّاسيان كاست، تا جايى كه موالى و تركان بر حكومت دست يافتند، ولى فشار و شكنجه و آزار نسبت به امام و يارانش تخفيف پيدا نكرد. متوكّل او را به زندان انداخت، بي آن كه سبب آن كار را بگويد! عبّاسيان تلاش ميكردند كه امام عسكرى(علیه السلام) را در دستگاه حكومت وارد كنند تا پيوسته مراقب او باشند و او را از پايگاه هاى خويش و از ياران و پيروانش دور سازند.آن حضرت نيز مانند پدر بزرگوارش ناچار شد در سامرّا اقامت كند و زير نظر باشد.

    مواضع علمى امام عسكرى(علیه السلام) در پاسخ هاى قاطع و استوار در مورد شبهه ها و افكار كفرآميز و بيان كردن حقّ، با روش مناظره و گفتگوهاى موضوعى و مناقشه ها و بحثهاى علمى، روز به روز شخصيّت آن حضرت را بارزتر نشان ميداد و مؤمنين را به شخصيّت مكتبى و فكرى خود مجهّز مينمود و از طرفى پايدارى و ايستادگى آنان را در برابر جريانهاى فكرى خطرناك تضمين مينمود. امام(علیه السلام) بيانات علمى قابل توجّهى در باب خلق قرآن براى ابوهاشم جعفرى ايراد فرمود و نيز مطالبى ارزشمند درباب تفسير قرآن از او نقل شده است.

  براى امام عسكرى(علیه السلام) از مناطق گوناگون اسلامى كه پايگاه هاى مردمى او آنجا بود، به وسيله نمايندگانش كه در آن مناطق پراكنده بودند، اموالى فراهم مىآمد، و امام با دقّت بسيار و با روش هاى گوناگون ميكوشيد تا آن اموال را كاملاً از چشم دولتيان بپوشاند و پنهانى به مصرف رساند.دولت عبّاسى در برابر ياران امام(علیه السلام) و در پايگاه هايى كه پشتيبان او بودند، قاطعانه و بىرحمانه ايستادگى ميكرد و براى از ميان برداشتن خطّ مشى و برنامه امام و پراكنده كردن و وادار كردن ياران او كوشش هاى فراوان به عمل آورد. امام عسكرى به وضوح ميديد كه اراده خداوند براى ايجاد دولت الهى بر روى زمين، بر اين تعلّق گرفته است كه فرزندش مهدى(علیه السلام)غيبت كند. سخنان ائمّه پيشين و نصوص فراوان و پياپى، به آمدن مهدى(علیه السلام) بشارت ميداد و در اين موارد، روايات متواتر و صحيح از رسول اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) در دست است، و مؤلّفان صحاح از اهل سنّت كه معاصران آن حضرت يا پيش از آن بوده اند ، روايات مربوط به مهدى موعود(علیه السلام) را نقل كرده اند كه بخارى و مسلم و احمد بن حنبل از آن جمله اند.

    امام عسكرى تلاش ميكرد تا مردم را قانع سازد كه زمان غيبت فرا رسيده است و تنفيذ آن در شخص فرزندش امام مهدى(علیه السلام)صورت گرفته است. اين امر درباره افكار افراد عادى دشوار مىنمود و امام(علیه السلام) به هر ترتيب، فكر غيبت را در اذهان و افكار، رسوخ مىداد و به مردم ميفهماند كه اين حقيقت را بايد بپذيرند و ديگران را به اين انديشه و اعتقاد و متفرّعات آن آگاه سازند. دوستان و طرفداران امام(علیه السلام) به وسيله مكاتبه و مراسله با او تماس ميگرفتند و درباره مهدى موعود از حضرتش پرسش مينمودند و جواب لازم و كافى را دريافت ميكردند.

   شيعيان وقتى اموالى را از حقوق شرعىاى كه بر آنان واجب بود، براى امام عسكرى(علیه السلام)ميبردند ابتدا به حضور «عثمان بن سعيد عمرى» وارد مىشدند و او كه براى سرپوش گذاشتن بر فعّاليّتهاى امام(علیه السلام) و براى مصلحت او، تجارت روغن ميكرد، پول هايى را كه تحويل ميگرفت در خيكهاى روغن ميگذاشت و دور از چشم حاكمان، براى امام ميفرستاد، زيرا اگر بر قضيّه واقف ميشدند همه آن را مصادره ميكردند.

                                                                                        سايت             www.hojjat.net

+ نوشته شده در یکشنبه 1384/08/29ساعت 3:18 بعد از ظهر توسط سید حسين علوی |

جایگاه ربا در مدیریت اسلامی

ربا داراي پيشينه تاريخي بوده و طي مراحلي بعد از آماده كردن افكار عمومي با مضرات و مفاسد آن ‍، به صورت تدريجي حرام شده و از آغاز نبوت پيامبر اسلام (ص) مورد تحريم و نكوهش قرار گرفته است . ربا در ميان اقوام و ملل مختلفي چون سومري ها ، بابليها ، مصريها ، چينيها ، هنديها ، يونانيها ، روميها و.... وجود داشته و دراسلام و همه اديان الهي از جمله مسيحيت و يهود ، حرام اعلام شده است. در مورد منشا پيدايش ربا مي توان گفت : هنگامي كه در تجارت ، براي پول سود غير رسمي در نظر گرفته شد ، رباخواري بوجود آمد . براي شناخت ربا بايد تعريفي از آن ارائه نمائيم كه عبارت است از : دريافت زيادي در مبادلات دوكالاي هم جنس كه مكيل ياموزون باشند و يا دريافت اضافي با شرط  قبلي . لازم به ذكر است هر زيادي در معاملات و مبادلات ، ربا نيست ، بلكه رباي حرام تنها شامل رباي قرضي و معاملي مي شود كه خود رباي معاملي نيز داراي دو قسم نسيه و نقدي بوده و براي تحقق به دو شرط مكيل و موزون بودن عوضين و اتحاد در جنس نياز دارد . با اين كه اسلام ربا راحرام كرده و همه فقها و مفسرين هم بر اين مسئله اتفاق نظر دارند، اما درعين حال ، براي رهايي از اين پديده شوم ، راههايي چون بيع شرط ، رهن تصرف ، بيع متاعي و.... را نشان داده و استثنائاتي را در اين زمينه بين پدر و فرزند ، زن و شوهر ،سيد و عبدو مسلمان و كافر ، قائل شده است .

با دقت وبررسي در آيات و روايات ، هم مي توان به فلسفه هاي حرمت ربا ، نظير ظلم و فاصله طبقاتي اشاره كرد وهم به وجود آثاري چون جنون و ديوانگي و بي بركت شدن و از بين رفتن اموال پي برد . يكي از مباحث مطرح در ربا ، بانكها هستند بنابراين براي ايجاد نظام بانكي بدون ربا ، بايد بانكهاي اسلامي داشته باشيم كه احكام اقتصاد اسلامي در آنها پياده شود ، كه البته در اين راستا اهداف نظام بانكي بدون ربا ، بسيار حائز اهميت مي باشد . در كشور ما ، براي رهايي از نظام ربوي چنين تصويب شده است كه بانكها براساس عقود و معاملات اسلامي عمل كنند ، اما متاسفانه اين قانون در مرحله اجراء بسيار ضعيف عمل كرده است . همچنين بانكداري بدون ربا ، مشكلاتي دارد كه مورد نقد و بررسي قرار گرفته است . درمورد سپرده هاي بانكي در بانكداري بدون ربا مي توان چنين گفت : در سپرده هاي كوتاه مدت يابلند مدت ، بانك وكيل مي شود تا اين سپرده ها را در معاملات به كار گرفته و قسمتي از سود حاصله را به صاحب سپرده بپردازد و به اصطلاح او را در سود معاملات شريك نمايد . در مورد بانكها بعضي دچار اشتباه شده وآنرا با ديگر موارد استثناء شده قياس مي كنند ، كه اين قياس كاملا اشتباه بوده و از نظر فقه شيعه باطل مي باشد

 

+ نوشته شده در یکشنبه 1384/08/29ساعت 3:11 بعد از ظهر توسط سید حسين علوی |

مدیریت حسنی

امام حسن مجتبي عليه السلام در سال سوم هجري چشم به جهان گشودند . پيامبر اكرم (ص) ايشان را بسيار دوست داشتند ودوستانشان را نيز به دوستي آن حضرت سفارش مي كردند امام حسن عليه السلام تمام فضائل وكمالات اخلاقي را به نحو عالي دارا بودند .

آن حضرت در دوران حكومت حضرت علي (ع) خدمات بسيار ارزنده اي به منظور گسترش اسلام انجام دادند. بعد از شهادت اميرالمومنين (ع) رهبري وامامت مردم را بر عهده گرفته وبا بيعت آنها ، تشكيل حكومت دادند اما مشكلاتي همچون : نافرماني معاويه وشورش برعليه امام (ع) سستي وبي رغبتي مردم در ياري آن حضرت ، وكار شكني خوارج باعث شد كه آن امام بزرگوار صلح تحميلي از سوي معاويه را به خاطر حفظ اسلام وحفظ جان شيعيان پذيرفته وخلافت را به معاويه واگذار كنند.

معاويه با زيرپاگذاشتن شرايط منعقدشده در پيمان صلح ، چهره واقعي خودرا آشكار كرد . وي توسط كارگزارانش به تحريف وجعل حديث وبدعت دشنام به علي (ع) كشتار شيعيان و پرداخت ، امام حسن عليه السلام براي مبارزه با تهاجم فرهنگي معاويه متقابلا با تربيت شاگردان صالح وشايسته وايراد خطبه هاي روشنگرانه مردم را با حقايق اسلام آشنا مي كردند ، ياران وشاگردان آن حضرت نيز در مقابل زشتكاريهاي معاويه وهمدستانش ساكت ننشسته ودر برابر آنان مي ايستادند ، به همين دليل بسياري از ياران آن حضرت درراه دفاع از اسلام به شهادت رسيدند. معاويه براي تداوم حكومت خود وموروثي كردن آن ، تصميم به قتل امام حسن عليه السلام گرفت وبا اجراي يك توطئه امام (ع) را بوسيله همسرشان مسموم نموده وبه شهادت رساند.

+ نوشته شده در یکشنبه 1384/08/29ساعت 3:9 بعد از ظهر توسط سید حسين علوی |

      مدیریت مهدوی

الف- حال اين رهبر آسماني چه روشي را در پيش خواهد گرفت آيا متفاوت با روش ساير ائمه خواهد بود يا نه؟

در پاسخ بايد گفت ايشان سيره ي پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله وسلم را در پيش مي گيرند ولباسهائي همچون لباسهاي حضرت علي عليه السلام بر تن مي كنند وعدالت ايشان را در پيش مي گيرند كه در بخش دوم ، فصل دوم به اين موضوع اشاره شده است.

ب- سئوال ديگري كه به ذهن مي رسد اين است كه آيا جهان فقط از بعد معنوي رشد پيدا مي كند؟

با ظهور حضرت مهدي عليه السلام اوضاع جهان به سامان مي رسد ، دانش وفرهنگ اسلامي پيشرفت بسيار زيادي خواهد كرد ، امنيت به صورت كامل وفراگير در سطح جهان برقرار مي شود وهمه در آسايش وآرامش زندگي خواهند كرد .

وسائل ارتباط جمعي به صورت بسيار پيشرفته خواهد شد به طوري كه براي كوچكترين ارتباط نياز به هيچ پيك وپستي نخواهد بود كه به اين موضوع در بخش چهارم پرداخته ام.

ج- عدالت آن حضرت چگونه خواهد بود؟

عدالت آن حضرت همه افراد بشر حتي پرندگان آسمان وساكنين زمين را خشنود خواهد كرد. كليد تمام گنجها در دست ايشان قرار خواهد گرفت واموال وبركات ونعمتها فراوان خواهدشدوحضرت مهدي عليه السلام تمام اين بركات ونعمتها را به صورتي كاملا عادلانه بين مردم تقسيم خواهند كرد وهيچ كسي به تقسيم ايشان اعتراض نخواهد كرد اين مبحث در بخش چهارم ، فصل سوم به تفصيل ذكر شده است.

د- وضعيت بهداشت در عصر ظهور چگونه است؟

بيماريهاي صعب العلاج وناشناخته ديگر وجود نخواهد داشت بيماران شفا مي يابند وانسانها از عمرهاي طولاني برخوردار خواهند شد كه هميشه آرمان بشر بوده است وتا آن زمان كسي به اين مطلب دست نخواهد يافت كه به تفصيل در بخش سوم ، آمده است. 

+ نوشته شده در یکشنبه 1384/08/29ساعت 3:8 بعد از ظهر توسط سید حسين علوی |